Een gezegde dat vroeger veel voorkwam, wanneer een verbinding tot stand was gekomen en men vroeg aan de kant van de zender aan de ontvanger naar het resultaat. Na veel gekraak werd er dan gevraagd. Wilt u dit bericht herhalen ? Omdat men ongeveer de helft van het bericht had gemist, werd bij de herhaling de ontbrekende helft duidelijk en klonk het vol trots Luid en duidelijk, Roger !

U mag zelf invullen over welke tijd we het hebben. Dertig of veertig jaar geleden ? O.K. iets korter mag ook nog. Maar wist u dat veel geluidsinstallaties in kerken nog uit dat tijdperk aanwezig zijn ? En u weet dat luid misschien nog opgaat, maar duidelijk? Wat zegt u? duidelijk ? duidelijk ? Nee dus, ja voor uw gevoel misschien, omdat het altijd al zo geweest is en u vertrouwd bent met die stem en die vaak weerkerende woorden.

U die dit leest bent op de een of de andere manier betrokken bij het over komen van het gesproken woord in uw kerk. U heeft daar een zekere affiniteit mee. In de Van Dale wordt gesproken over verwantschap. En bij verwantschap heb je toch het beste met elkaar voor ?

Is er in uw kerk ook sprake van een zwaar en een beetje rommelend en dof klinkend geluid ? Hebt u er wel eens op gelet waar het geluid van de spreker vandaan komt. Is dat rechtstreeks uit de richting van de spreker, of komt het geluid uit allerlei zuiltjes, die er in de loop der jaren opzij en achter zijn bijgeplaatst. Kunt u zich voorstellen dat per ongeluk, minstens 3 keer per jaar een microfoon op de stenen vloer klettert? Wilt u ook aannemen dat een kwaliteitsmicrofoon een precisie instrument is, waarmee fantastisch (mits goed gebruikt) de menselijke stem kan worden weergegeven via luidsprekers, cassetterecorders ringleidingen kerktelefoon, radio en tv uitzendingen en noem maar op ? Bent u bereid te geloven dat die luidsprekers van vroeger niet meer de luidsprekers van nu zijn. Gelukkig maar.

Deze vragen worden op u afgevuurd omdat u die verwantschap met geluid in uw kerk kunt hebben. Voorgangers en kerkbestuurders hebben vaak andere en meer dingen aan hun hoofd. Kerkgangers denken dat het geluid in de meeste kerken nu eenmaal is, zoals het is en beseffen niet dat geluid in het zelfde hokje van belangrijkheid thuis hoort, als verwarming en prettig kunnen zitten. Sterker gezegd geluid heeft prioriteit omdat men juist voor het Woord naar de kerk is gekomen en dan komt verwarming en comfortabel zitten op de tweede plaats.

In de gevallen dat een (gratis en onafhankelijk) onderzoek door een rayonvertegenwoordiger van de LOK wordt ingesteld, komen steeds weer dezelfde oorzaken van een slechte spraakverstaanbaarheid aan het licht, vaak onder anderen veroorzaakt door geluidsinstallaties van 25 jaar en ouder. Werkt zo'n installatie dan niet meer ? Nou eerlijk gezegd, was het maar zo dat het systeem helemaal niet meer werkte, dan waren heel veel kerken al lang, en tot volle tevredenheid van duizenden luisteraars overgegaan tot de aanschaf van veel betere en toegespitste geluidssystemen in kerken.

Door de voortschrijdende, hoogstaande, technische ontwikkelingen en de ervaring van gespecialiseerde audiobedrijven op het gebied van spraakversterking in moeilijke gebouwen (w.o. sommige kerken) is het mogelijk dat kerkgangers, slechthorenden en slechthorenden via de ringleiding, kerktelefoonluisteraars en op bandopnamen alle gesproken woorden kunnen worden verstaan.
Dāt is toch het essentiële waar het om gaat, maar dat is ook waar een voorganger, een kerkbestuur en alle anderen die meewerken, zich voor in zetten en zich voor ogen staat.

Nog steeds komt het veelvuldig voor dat een voorganger keihard in de microfoon zingt, terwijl het de bedoeling is dat gezang en geluid van het orgel worden versterkt via een sfeermicrofoon ten behoeve van de luisteraars thuis, voor bandopnamen en gedempt voor slechthorenden via de ringleiding.

Waarom zijn er meerdere microfoons opgesteld, die gelijktijdig besproken kunnen worden en alleen maar worden gebruikt voor een korte mededeling of om even de kinderen toe te spreken. Dāt nu veroorzaakt juist galm, echo en rondzingen. Door het toepassen van zelf regiserende microfooningangen wordt spraak helder hoorbaar. Microfoons mogen nooit in de directe omgeving of in het zicht van luidsprekers worden opgesteld.

Waarom zoveel lage tonen via de klankkleurregeling toegevoerd. Dāārdoor wordt spraak juist onduidelijk en raakt men ontzettend vermoeid en gauw afgeleid. Of denkt u nog steeds dat iedereen wel een beetje verstand van geluid heeft en dat je met het regelen aan de knoppen nog wel wat kunt bereiken?

Het bovenstaande is niet geschreven om gelijk te krijgen. Het bovenstaande is geschreven om u zelf als kritische luisteraar te ontdekken. Als u het maar niet eens bent met het luid en duidelijk in uw kerk, dan zijn er alle mogelijkheden van hulp, bijstand en ondersteuning om dit door meting, onderzoek en rapportage van een rayonvertegenwoordiger aan uw kerkbestuur kenbaar te maken.

Jan de Vries