Artikel uit het Friesch Dagblad, dinsdag 5 juli 2005

Landelijke Organisatie Kerktelefoon:
'Kabel vervangt kerktelefoon'

  Leeuwarden - Zo'n duizend kerken in Nederland hebben
  het oude systeem van kerktelefonie inmiddels vervangen
  door een nieuw systeem van intranet/internet of
  uitzenden via de ether. Nog enkele jaren en dan is
  de 'oude kerktelefoon' waarschijnlijk verleden tijd.
  Dat verwacht de Landelijke Organisatie Kerktelefoon.
  De toekomst wordt de kabel.

De kerktelefoon kwam in 1998 volop in het nieuws toen bekend werd dat aanbieder KPN Telecom de prijs van een maandabonnement vervijfvoudigde (van 7 naar 36 gul­den). Er kwam een offensief van de kerken, de LOK en zelfs de politiek bemoeide zich met de kerktelefonie.
Uiteindelijk kwam er een oplos­sing doordat het Ministerie van Ver­keer en Waterstaat ging meebetalen aan een stichting die werkte aan een systeem dat de kerktelefonie op termijn moet vervangen. De stichting Intermediair Kerkomroep Nederland (sIKN) kwam met drie alternatieven voor kerktelefonie: via kabel, ether of intranet/internet. Ook commerciële bedrijven kwamen met goedkopere alterna­tieven.

Overgang
De LOK, de belangenorganisatie voor de kerktelefonie met ruim 850 kerken als lid, is volop bezig met het begeleiden van kerken bij de overgang van de oude techniek van kerktelefonie naar nieuwe syste­men. Van de ruim zesduizend ker­ken in ons land hadden er voor de tariefsverhoging zo'n drieduizend een kerktelefoonaansluiting via KPN. Na de verhoging heeft de helft - 1500 - het abonnement op­gezegd. 'Er zijn eigenlijk maar twee redenen waarom je niet op een nieuw systeem overgaat als kerk. Ten eerste als je je gebouw afstoot, bijvoorbeeld vanwege een fusieproces. Daarnaast wanneer je verwacht dat het aantal potentiële luisteraars nul is,' aldus LOK-voorzitter Jan Huls.
Op den duur zal de oude kerktelefonie helemaal verdwijnen, is de verwachting. 'Dus of je nu of later de beslissing neemt om over te gaan, je zult er als kerkenraad toch eens over moeten praten.' Dat die beslissing in veel gemeenten nog is uitgesteld, komt volgens Huls door­dat veel gemeenten in de Pro­testantse Kerk in Nederland mo­menteel bezig zijn met het plaatse­lijke fusieproces, en daarmee samenhangend de keuze voor welk kerkgebouw men behoudt voor de erediensten. 'Daarom stelt men een investering in nieuwe technie­ken uit.'
Met het oog op het ouderenbe­leid binnen gemeenten vindt Huls het raadzaam om kerktelefonie toch spoedig te agenderen. Daar­voor werd vorig jaar al een publiciteitsoffensief gevoerd door LOK. 'De band met de plaatselijke ge­meente via de kerktelefoon is heel belangrijk. Het is niet alleen de kerkdienst die bij je in de kamer komt. Ook nog altijd het lijntje met de kerkgemeenschap waarbij je te­recht kunt als er iets is. Een televi­siedominee die 's zondags tot je komt via 'Hilversum' is wel heel mooi, maar hij komt niet bij je op bezoek.'

Ether
In de afgelopen maanden zijn ruim honderd kerken begonnen met uitzenden via de ether. Kerken die hierop overstappen, doen dat bijvoorbeeld uit praktische overwegingen: er is geen kabelaansluiting mogelijk in een bepaald gebied. Of op religieuze gronden, omdat de luisteraars uit principe geen televi­sie en dus geen kabel hebben.
Het uitzenden via de ether is wel aan strikte regels gebonden. Zo mag uitsluitend de kerkdienst of re­ligieuze bijeenkomst worden uit­gezonden. Muziekuitzendingen of andere 'omroepachtige activiteiten' zijn uit den boze.
Huls: 'Een aantal kerken heeft inmiddels een waarschuwing gehad van het Agentschap Telecom (AT) omdat men ook muziekuitzendingen verzorgde of het geluid van een radiozender doorgaf op de toege­wezen frequentie. Dat is dus niet toegestaan.' Om te mogen uitzenden via de ether is het bestuur van sIKN afge­lopen twee jaar 'heel druk in over­leg geweest met vertegenwoordi­gers van het AT'. Huls: 'Er is heel wat overredingskracht nodig ge­weest om de ruimte in de ether voor kerktelefoon beschikbaar te krijgen. Daarnaast heeft men kunnen aantonen dat er van omroepactiviteit geen sprake was.'
De kosten voor de kerk voor uit­zending via de ether zijn 'beslist acceptabel te noemen': Probleem voor de toekomst is echter dat er een schaarste is aan frequenties. In de zuidelijke grensregio is dat al het geval. 'Dit wordt veroorzaakt doordat België van dezelfde fre­quentie gebruik maakt. Het Agent­schap Telecom is nu druk doende om alsnog meer ruimte beschikbaar te krijgen voor kerktelefonie.'
De ether is een van de oplossin­gen maar zal niet toereikend zijn om alle kerken te bedienen. 'Als veel kerken in bijvoorbeeld Leeuwarden via de ether gaan uitzenden, loop je de kans dat voor kerken in de omge­ving die mogelijkheid wegvalt om­dat de frequenties op zijn.'
Waar zowel LOK als sIKN grote verwachtingen van hebben zijn de mogelijkheden van uitzending via de kabel. De ontwikkeling daarvan is nu in volle gang; koploper is Essent in de omgeving Zwolle. 'Op één kopstation kunnen dan wel 70 kerken worden aangesloten.' Ook Casema en UPC gaan nog dit jaar de kabelnetwerken beschikbaar stellen voor de kerkuitzendingen.
In het huidige tempo kunnen twintig kerken per maand worden aangesloten. Doordat het kabelnet­werk in ons land in verschillende handen is, is het netwerk verdeeld over verschillende 'kopstations'. Er wordt pas begonnen met het aan­bieden en realiseren van kerkte­lefoon via het kabelnetwerk in een bepaald verzorgingsgebied zodra duidelijk is dat er voldoende aan­vragen voor zijn van kerken.